Het migratie probleem opgelost?

Het aanpakken van de migratie problemen was voor dit rechtse kabinet topprioriteit, en belangrijker dan het aanpakken van andere problemen zoals de huisvesting, klimaat, stikstof, toeslagen, enz. Deze week heeft de coalitie eindelijk een akkoord bereikt over hoe ze het “strengste migratie beleid ooit”. Dit moet gaan gebeuren via de Asielnoodmaatregelen wet. Laten we even kijken naar de omvang van het migratieprobleem en hoe het kabinet het migratieprobleem wil gaan oplossen.

Het migratie probleem wat kabinet wil oplossen gaat eigenlijk over de mensen die hier asiel komen aanvragen, niet over arbeidsmigranten. Het aantal asielzoekers is in 2023 ongeveer 32.000 op een totaal migratie saldo van 336.000. Het aantal nareizigers wass in 2023 ongeveer 10.000.

Het aantal asielmigranten maakt maar een klein deel uit van de stroom van migranten die Nederland jaarlijks te verwerken krijgt. Maar het opzetten van dit beleid om de asiel instroom terug te dringen is een topprioriteit van dit kabinet. Het is daarom ook dat er in de kabinetsformatie is besloten om een aparte minister op dit probleem te zetten. Marjolein Faber is de topper die werd benoemd als minister van Asiel en Migratie. Zij heeft afgelopen periode al verschillende keren de schijnwerpers gehaald door te spreken over een asielcrisis die de invoering van een noodwet zou rechtvaardigen en het voorstel om borden met de tekst “Hier werken wij aan uw terugkeer” te plaatsen bij AZCs. Voor de noodwet is een dragende motivering nodig, deze is nog steeds niet gevonden. De borden stonden in de verbeelding van Marjolein Faber bij Deense asielcentra, maar in werkelijkheid zijn deze hier niet aangetroffen. Merk op dat de Asielnoodmaatregelen wet iets heel anders is dan de noodwet die Marjolein Faber oorspronkelijk wilde invoeren. De noodwet zet het parlement buitenspel, maar de Asielnoodmaatregelen moeten door de tweede en eerste kamer worden aangenomen.

Het opstellen van beleid om de asielstroom in te perken was een topprioriteit van Marjolein Faber, maar het uiteindelijke voorstel is uit onderhandeld tussen de fractievoorzitters van de coalitiepartijen. Het kabinet hoefde dit maatregelenpakket alleen maar goed te keuren. Tot zover de belofte van een extra parlementair kabinet.

Om de asielstroom aan te pakken, worden de volgende maatregelen voorgesteld:

1. Afschaffen permanente asielvergunningen, en duur van tijdelijke vergunningen van 5 naar 3 jaar.
   Het gevolg van deze maatregel zal zijn dat de meeste asielmigranten een tijdelijke status zullen hebben en iedere 3 jaar weer een verlenging zullen moeten aanvragen. Dit betekent ook dat de IND meer aanvragen zal moeten verwerken en meer personeel zal moeten aantrekken uit de  krappe arbeidsmarkt om dit extra werk te doen.
2. Delen van Syrië worden veilig verklaard.
   Tot op heden wordt aan de hand van een lijst met (on)veilige landen bepaald of iemand mag blijven of niet. In Syrië woedt een oorlog, maar nu is het voorstel om voor delen van Syrië te bekijken of deze wel veilig zijn zodat asielmigranten kunnen worden uitgezet. Nederland heeft geen diplomatieke banden met het regime in Syrië en de verwachting is dat het niet mogelijk zal zijn om asielmigranten terug te sturen.
3. De Spreidingswet wordt ingetrokken.
   Het kabinet wil de Spreidingswet intrekken, waardoor gemeenten niet meer verplicht worden om asielmigranten op te vangen. Dit zal grote gevolgen hebben voor het opvangcentrum in Ter Apel en het is onduidelijk hoe de asielmigranten op korte termijn zullen worden opgevangen. De overbelasting van Ter Apel zal alleen maar groter worden en de crisis die daar mogelijk uit volgt is door de overheid zelf georganiseerd door een gebrek aan beleid en middelen.
4. Controles aan de buitengrenzen worden ingevoerd.
   In navolging van Duitsland wil Nederland ook controles aan de buitengrenzen instellen om zo asielmigranten af te schrikken of te kunnen onderscheppen. Om deze controles langs de grenzen uit kunnen voeren heeft de marechaussee meer personeel nodig. Hiernaast is het maar de vraag of een asielmigrant zich laat tegenhouden door deze controles, hij heeft al een weg met veel hindernissen over de Middellandse zee dwars door Europa afgelegd om hier te komen. Dit is louter een symbolische maatregel.
5. Schrappen na- reisrecht jongvolwassenen en ongehuwde partners.
   Door deze maatregel kunnen alleen nog de traditionele partners herenigd worden. De LHBTI vluchtelingen, die in hun land van herkomst veelal niet voor hun geaardheid kunnen uitkomen en ook geen huwelijk kunnen aangaan, zijn het slachtoffer van deze maatregel.
6. Afschaffen dwangsommen.
   Deze maatregel wil het kabinet nemen om te voorkomen dat het geen dwangsommen hoeft te betalen als er niet een op tijd wordt genomen over de asielaanvraag. Op dit moment heeft de IND grote moeite om het aantal aanvragen op tijd te verwerken.
   

Als we het bovenstaande pakket aan maatregelen beschouwen, dan is mijn conclusie dat eigenlijk alleen de maatregel voor het schrappen van het na-reisrecht voor jongvolwassenen en ongehuwde partners gevolgen zal hebben voor instroom van asielmigranten, terwijl deze maatregel ook indruist tegen de vrijheid die we in onze samenleving hebben wat betreft seksuele geaardheid. De andere maatregelen, zoals het veilig verklaren van delen van Syrië, het intrekken van de Spreidingswet, en controles aan de landsgrenzen, klinken wel stoer maar zullen het veronderstelde asielprobleem niet oplossen.

Het is te hopen dat het kabinet andere problemen zoals het klimaat, de woningnood en stikstof doortastender aanpakt dan dit asielprobleem, want de voorgestelde maatregel uit de Asielnoodmaatregelen wet zullen misschien de aanhangers van Geert Wilders tevreden stemmen maar lossen het probleem niet op. Het proces hoe dit maatregelenpakket tot stand is gekomen geeft ook weinig vertrouwen.