Bespiegelingen over de aanval op Iran

Wat een wereld leven we in! Het zijn ongelooflijke tijden. Er gebeuren dingen waarvan je het niet voor mogelijk had gehouden dat ze gebeuren, maar ondertussen gebeuren ze wel en moet je oppassen dat je ze niet normaal gaat vinden, want dat zijn ze niet.

Afgelopen zaterdag werd ik wakker met het nieuws dat Iran door de Verenigde Staten en Israël was aangevallen. In de loop van de dag werd duidelijk dat bij een bombardement een groot deel van de Iraanse leiding was omgekomen. Ook bleek dat deze aanval al maanden werd voorbereid. De Verenigde Staten bouwden hun militaire aanwezigheid in de Golfregio gestaag op. Tegelijkertijd werd er nog onderhandeld met Iran over het nucleaire programma. Die gesprekken waren op 26 februari opgeschort en zouden deze week worden hervat.

Inmiddels is duidelijk dat het tijdstip van de aanval is vervroegd naar zaterdagochtend, omdat er toen meer zekerheid bestond over de locatie van ayatollah Khamenei.

Laat ik eerst zeggen dat ik het bewind van ayatollah Khamenei verafschuw en dat het verschrikkelijk is dat veel mensen in Iran die in verzet kwamen tegen het regime daarvoor met hun leven de hoogste prijs hebben betaald.

De aanval van de VS en Israël is voor mij aanleiding tot een aantal bespiegelingen. 

Allereerst de technologische dimensie. De bijna gelijktijdige explosies, de precisie waarmee doelen werden geraakt, de gebouwen die instortten, de verwoesting die met chirurgische nauwkeurigheid werd aangericht. Het is indrukwekkend wanneer je denkt aan de voorbereiding, de inlichtingen en de coördinatie die voor zo’n operatie nodig zijn. Eerder in de geschiedenis was dit eenvoudigweg niet mogelijk.

Eerder in de geschiedenis was het niet mogelijk om zo’n aanval te doen. Het zou een hoop leed hebben kunnen voorkomen. Stel je voor dat we op deze manier Sadam Hoessein hadden kunnen elimineren, dat had één of twee golf oorlogen gescheeld. Of wat verder terug in de geschiedenis, dat Hitler en Goebels waren geëlimineerd. Hoeveel leed zou hiermee niet voorkomen zijn?

Nu zijn het alleen de VS en Israël die de beschikking hebben over deze technologische middelen (of zou China het ook kunnen?). Maar het angstwekkende is dat de geschiedenis leert dat dit soort middelen in de loop der tijd ook toegankelijk worden voor andere landen en organisaties. Wat betekent dat voor de toekomst?

Een andere vraag met betrekking tot de aanval van de VS en Israël op Iran is of hoe deze past in de internationale rechtsorde. Om een aanval op een ander land te rechtvaardigen moet er sprake zijn van zelfverdediging tegen een onmiddellijke en daadwerkelijke gewelddadige aanval, zoals vastgelegd in artikel 51 van het VN-Handvest. Of van een mandaat hebben van de VN Veiligheidsraad. In het geval van de aanval Iran zijn beide redenen niet geldig. De VS stellen dat de aanval een legitieme preventieve defensieve maatregel is om een toekomstige nucleaire dreiging te voorkomen. Echter Iran was door eerdere luchtaanvallen vorig jaar al zodanig verzwakt dat er van dreiging geen sprake meer was.

Opvallend is dat andere landen van te voren niet over de aanval zijn ingelicht, zo valt op te maken uit de hun reacties. Dat wekt de indruk dat hier unilateraal is gehandeld. Het is zorgwekkend dat deze actie lijkt plaats te vinden omdat Trump en Netanyahu vinden dat het noodzakelijk is om Iran aan te vallen. Trump en Netanyahu laten zien dat ze maling hebben aan de internationale rechtsorde, net zoals ze eerder gedaan hebben met Gaza en Venezuela.

Dit is wat mij zorgen baart, de erosie van de internationale rechtsorde en de macht die informatie en high-tech militaire middelen geeft. Op 3 januari 2026 voerden Amerikaanse troepen een operatie uit waarbij de toenmalige president Maduro en zijn vrouw werden gevangen genomen. 56 dagen later, op 28 februari 2026 begint de toenmalige president Maduro en zijn vrouw werden gevangen genomen. Op 28 februari 2026 begint de VS samen met Israël een aanval op Iran waarbij ayatollah Khamenei omkwam.